3 błędy podczas kontroli drogowej, przez które tracisz pieniądze

Niebieskie światła błyskające we wstecznym lusterku to widok, który potrafi podnieść ciśnienie niemal każdemu kierowcy – nawet temu, który jedzie w 100% zgodnie z przepisami. Niestety, stres to najgorszy możliwy doradca. W nerwach, podczas rutynowych czynności, kierowcy często zapominają o swoich prawach i ulegają presji funkcjonariuszy, popełniając błędy, które kosztują ich setki, a czasem tysiące złotych.

Zamiast wdawać się w niepotrzebne dyskusje na poboczu, warto poznać swoje prawa. Przygotowaliśmy zestawienie trzech najczęstszych pułapek, w które wpadają kierowcy podczas kontroli, wraz z dokładnymi przepisami, które Cię chronią.

1. Wysiadanie z auta bez wyraźnego polecenia (Gotowy mandat do 500 zł)

To naturalny odruch: zatrzymujesz auto, gasisz silnik, otwierasz drzwi i chcesz wyjść do policjanta, żeby szybko "załatwić sprawę". W świetle prawa to ogromny błąd, który funkcjonariusz może natychmiast wycenić na mandat karny.

Jakie jest prawo? Zachowanie kierowcy w trakcie kontroli jest ściśle określone w § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego. Zgodnie z tym przepisem, po zatrzymaniu pojazdu kierujący jest obowiązany:

1. Uchylić szybę.

2. Położyć ręce na kierownicy.

3. Czekać na polecenia kontrolującego.

Wysiadanie z pojazdu jest dozwolone wyłącznie na wyraźne polecenie policjanta. Jeśli złamiesz ten przepis, popełniasz wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń (wykroczenie przeciwko innym przepisom o bezpieczeństwie lub porządku ruchu). Obecny taryfikator przewiduje za takie zachowanie mandat w wysokości nawet do 500 złotych.

2. Zgoda na "rutynowe" przeszukanie bagażnika i rzeczy osobistych

Wyobraź sobie sytuację: policjant sprawdza Twoje dokumenty, po czym prosi o otwarcie bagażnika w ramach "rutynowej kontroli", a następnie zaczyna zaglądać do Twoich toreb podróżnych, plecaka czy schowków. Wielu kierowców pozwala na to w obawie przed kłopotami.

Jakie jest prawo? Należy wyraźnie rozróżnić sprawdzenie obowiązkowego wyposażenia pojazdu od przeszukania.

• Policjant ma prawo zażądać otwarcia bagażnika w celu sprawdzenia obecności gaśnicy i trójkąta ostrzegawczego na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 3 Ustawy Prawo o ruchu drogowym.

• Jednakże, przeglądanie zawartości Twoich bagaży czy osobistych rzeczy podlega pod przepisy o kontroli osobistej i przeglądaniu bagaży z art. 15 ust. 1 pkt 5 Ustawy o Policji. Policja może to zrobić tylko w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego (nie ma tu mowy o "rutynie").

Twoja tarcza prawna: Jeśli policjant chce grzebać w Twoich prywatnych rzeczach, masz prawo zażądać sporządzenia protokołu z tej czynności (na podstawie art. 15 ust. 7 Ustawy o Policji w związku z art. 217 § 4 Kodeksu postępowania karnego). Doświadczenie pokazuje, że formalności i konieczność pisemnego uzasadnienia takiego "rutynowego" działania sprawiają, że funkcjonariusze często tracą zapał do bycia nadgorliwymi.

3. Pułapka "przyjęcia mandatu dla świętego spokoju"

Jesteś pewien, że wjechałeś na skrzyżowanie na żółtym świetle, ale policjant upiera się, że było czerwone. Wypisuje mandat na wysoką kwotę, a Ty, chcąc uniknąć ciągania się po sądach, składasz na nim swój podpis z myślą: "Przyjmę, a potem na spokojnie się odwołam i pokażę nagranie z kamerki". To najpoważniejszy błąd, jaki możesz popełnić.

Jakie jest prawo? W polskim prawie podpis złożony na mandacie ma potężne skutki. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Kpw), mandat staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Twój podpis oznacza ostateczne i bezwarunkowe przyznanie się do winy.

Szanse na późniejsze odwołanie są iluzoryczne. Art. 101 § 1 Kpw mówi jasno: prawomocny mandat można uchylić tylko i wyłącznie wtedy, gdy czyn, za który Cię ukarano, w ogóle nie był wykroczeniem w świetle ustawy. Sąd nie będzie weryfikował, czy jechałeś 50 czy 70 km/h, ani czy światło było żółte czy czerwone. Przyjąłeś – klamka zapadła.

Jeśli wiesz, że masz rację, absolutnie odmów przyjęcia mandatu (art. 97 § 2 Kpw). Policjant sporządzi wniosek o ukaranie do sądu. Dopiero tam będziesz miał możliwość przedstawienia swoich dowodów (np. nagrania z wideorejestratora czy zeznań świadków).

Podsumowanie

Kontrola drogowa nie musi być stresującym doświadczeniem, o ile znasz swoje prawa i granice uprawnień funkcjonariuszy. Trzymaj ręce na kierownicy, nie bój się wymagać protokołu przy próbie przeszukania i nigdy nie podpisuj mandatu, co do którego masz wątpliwości.

Zostałeś niesłusznie ukarany lub czeka Cię sprawa w sądzie o wykroczenie drogowe? Nie działaj na własną rękę. Skontaktuj się z ekspertami z Kancelarii Patroniq. Przeanalizujemy Twoją sytuację i pomożemy Ci obronić Twoje prawa przed sądem.